Zarys historyczny
[adaptacja rękopisu M. Pyszyńskiej - wieloletniej bibliotekarki w Państwowym Sanatorium Gruźlicy Kostno- Stawowej w Kamiennej Górze]
Na przełomie XIX i XX wieku, jedna ze spontanicznych akcji społecznych, pobudzających ofiarność ludzką do niesienia pomocy ludziom cierpiącym, zakończyła się budową sanatorium dla chorych na gruźlicę wielonarządową dorosłych i dzieci wykorzystując walory klimatyczne słonecznej doliny w Kamiennej Górze (Landeshut). W latach 1900 - 1910 powstaje pawilon I, w 1923r zakończono budowę pawilonu II - dziecięcego. Sanatorium było prowadzone przez zakonnice.
Po zakończeniu działań wojennych Sanatorium przejął Z.U.S. i podporządkował Dyrekcji Zarządu Dolnośląskich Uzdrowisk w Szczawnie Zdroju, z dyrektorem Karwowskim na czele. Sanatorium nazwano imieniem Janusza Korczaka. Administracją kierował inżynier Andrzej Karski z garstką polskich repatriantów. Porządek i bezpieczeństwo zapewniała mała grupa zdemobilizowanych żołnierzy, podlegająca miejscowym władzom Milicji Obywatelskiej. Od kwietnia 1946r na cztery miesiące przejął opiekę Olgierd Duraczewski a pierwszą przełożoną pielęgniarek została Halina Zalewska. W drugiej połowie 1946r Sanatorium w Kamiennej Górze zostało włączone do Zespołu Sanatoriów w Krzyżatce /obecnie Kowary/, gdzie dyrektorem naczelnym był dr Pajerski a następnie dr L. Węgrzynowski. Ich zastępcami sprawującymi kierownictwo Sanatorium w Kamiennej Górze byli dwaj repatrianci z Francji - dr G. Paciążak a następnie dr Fenz. Na przełomie 1946- 1947r przybyła do Sanatorium z Istebnej dr Wiktoria Nowicka z grupą dzieci chorych na gruźlicę kostno- stawową a następnie dr Rosenbusz i inni.
W roku 1948 Sanatorium usamodzielniło się a dyrektorem naczelnym został J. Michel. Funkcję tę pełnił do grudnia 1956r. Do Sanatorium przybył wówczas dr Stanisław Radwan z grupą 120 chorych dorosłych z Ząbkowic Śląskich. Został mianowany wicedyrektorem do spraw lecznictwa. Funkcję tę pełnił do 28-02-1957r. Zapoczątkował leczenie gruźlicy kostno- stawowej chirurgicznie w większym zakresie.
Od roku 1953 /lub 1958?/ datuje się ścisła współpraca z Kliniką Ortopedii Akademii Medycznej we Wrocławiu - będącą wówczas Oddziałem Ortopedii Wojewódzkiego Spitala z doc. dr med. Józefem Kowalskim a następnie z doc. dr J. Jastrzębskim, z doc. dr W. Kowalskim, z doc. dr G. Świderskim oraz dr habil. A. Walem.
Od początku Sanatorium współpracuje z ośrodkiem warszawskim z prof. S. Malawskim. W 1954r przybywa do Sanatorium lek. med. - chirurg dziecięcy Walerian Kozłowski, szybko ukończył specjalizację z ortopedii, szczególnie specjalizując się w gruźlicy kostno- stawowej. Pełnił funkcję dyrektora naczelnego od XII 1956r do 30-III-1974r. W tym czasie wprowadził zdobycze nowoczesnego lecznictwa gruźlicy kostno- stawowej (gks) w pełnym kompleksie leczenia klimatycznego, dietetycznego, farmakologicznego, chirurgicznego, zaopatrzenia ortopedycznego uzupełnionie nauczaniem dzieci w zakresie szkoły podstawowej i średniej w szkole przy Sanatorium. Jako doskonały praktyk przyczynił się czynnie do radykalnego zwalczania skutków tej niezwykle groźnej choroby w skali kraju Jako dobry organizator zrobił wiele dla dla modernizacji zakładu. Skutki konsekwentnie realizowanej ustawy z 1952r o zwalczaniu gruźlicy w Polsce zaczęły być odczuwalne juz na początku lat sześćdziesiątych. Wyraźny spadek zachorowalności dzieci na gks, spowodował, że zaczęto przyjmować dzieci z mniejszych ośrodków w kraju. W roku 1964 zlikwidowano odziały dziecięce z powodu niedoboru pacjentów. Resztę dzieci przekazano do Pańswowego Sanatorium im. J. Krasickiego w Otwocku k. Warszawy, gdzie do dziś leczy się dzieci z gks.
Od 01-04-1974r na dyrektora naczelnego powołano wieloletniego lekarza tutejszego Sanatorium lek. med. ortopedę Karola Łuczyńskiego, który jesienią 1974r zdaje egzamin specjalistyczny na IIst. specjalizacji z ortopedii i traumatologii.
W Państwowym Sanatorium Gruźlicy Kostno- Stawowej w 1974r chorzy na gruźlicę czynną stanowili zaledwie około 1/2 liczby leczonych pacjentów. Pozostali pacjenci, to przyjeżdżający na badania kontrolne a właściwie na rekreację ozdrowieńcy po gks, w tym nie liczono wznowy ponieważ liczba zachorowań ciągle malała. Stopniowo zaczęto zmieniać profil lecznicy, lecząc coraz więcej chorych ortopedycznych z niegruźliczymi dysfunkcjami w narządach ruchu. Uwzględniano w leczeniu nadal warunki sanatoryjne, leczenie klimatyczne, farmakologiczne, chirurgiczne coraz ściślej wiążąc się z procesem rehabilitacji. Od 1974r zaczęto modernizować oddziały.